Tạp chí Y Dược cổ truyền Việt Nam

Đánh giá tác dụng phương pháp Cận tam châm kết hợp sóng xung kích điều trị hội chứng thắt lưng hông do thoái hóa cột sống

2026-03-11T08:10:02+00:00

Mục tiêu: Đánh giá tác dụng của phương pháp Cận tam châm kết hợp sóng xung kích điều trị hội chứng thắt lưng hông do thoái hóa cột sống.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng có đối chứng, so sánh trước – sau điều trị và giữa hai nhóm. 60 bệnh nhân ≥ 38 tuổi được chẩn đoán hội chứng thắt lưng hông (HCTLH) do thoái hóa cột sống (THCS) thể can thận hư kiêm phong hàn thấp. Nhóm nghiên cứu (NC) được điều trị bằng hào châm theo Cận tam châm kết hợp với sóng xung kích, nhóm đối chứng (ĐC) được điều trị bằng điện châm theo công thức huyệt của Bộ Y tế kết hợp với sóng xung kích.

Kết quả: Sự cải thiện mức độ đau, chỉ số Lasègue, độ giãn cột sống thắt lưng theo Schober của cả 60 bệnh nhân sau điều trị đều tốt hơn so với trước điều trị (p<0,05). Kết quả điều trị chung của nhóm NC có xu hướng tốt hơn với tỷ lệ kết quả tốt và khá là 83,3%, nhóm ĐC tỷ lệ này là 80,0%, sự khác biệt giữa hai nhóm không có ý nghĩa thống kê (p>0,05).

Kết luận: Kết quả điều trị của phương pháp Cận tam châm kết hợp sóng xung kích tương đương với điện châm theo công thức huyệt của Bộ Y tế kết hợp sóng xung kích trong điều trị HCTLH do THCS.

Dưỡng sinh Nguyễn Văn Hưởng kết hợp siêu âm trị liệu trong điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống

2026-03-11T08:11:04+00:00

Mục tiêu: Đánh giá tác dụng của bài tập dưỡng sinh Nguyễn Văn Hưởng kết hợp siêu âm trị liệu điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tiến cứu, can thiệp lâm sàng có đối chứng trên 70 bệnh nhân đau thắt lưng do thoái hóa cột sống, chia thành 2 nhóm bao gồm 35 bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp dưỡng sinh Nguyễn Văn Hưởng kết hợp siêu âm trị liệu và 35 bệnh nhân được điều trị bằng điện châm kết hợp siêu âm trị liệu.

Kết quả: Sau 21 ngày điều trị, mức độ đau theo thang điểm Chỉ số VAS, tầm vận động gấp, tầm vận động duỗi, chỉ số sinh hoạt hằng ngày đều cải thiện, tỷ lệ bệnh nhân đạt kết quả tốt 62,9%, khá 25,7%, trung bình 11,4%, không có bệnh nhân kết quả điều trị kém.

Kết luận: Phương pháp dưỡng sinh Nguyễn Văn Hưởng kết hợp siêu âm trị liệu có tác dụng giảm đau, cải thiện tầm vận động gấp, tầm vận động duỗi, cải thiện chức năng sinh hoạt hàng ngày trong điều trị bệnh nhân đau thắt lưng do thoái hóa cột sống.

Đánh giá tác dụng của dung dịch ngâm trĩ NT1 kết hợp y học hiện đại trên người bệnh sau phẫu thuật trĩ

2026-03-11T08:11:57+00:00

Mục tiêu: Đánh giá tác dụng của Dung dịch ngâm trĩ NT1 kết hợp Y học hiện đại trên người bệnh sau phẫu thuật trĩ bằng phương pháp Milligan Morgan tại Bệnh viện Y Dược cổ truyền Thanh Hóa.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Phương pháp tiến cứu, can thiệp lâm sàng, so sánh trước - sau điều trị và so sánh với nhóm chứng. 70 người bệnh đáp ứng tiêu chuẩn, được chia đều, ngẫu nhiên vào 2 nhóm, nhóm nghiên cứu (NC) điều trị theo phác đồ nền của Bộ Y tế kết hợp ngâm Dung dịch ngâm trĩ NT1; nhóm đối chứng (ĐC) điều trị theo phác đồ nền của Bộ Y tế kết hợp ngâm dung dịch Betadine Vaginal Douche 10% pha loãng; liệu trình điều trị 15 ngày liên tục.

Kết quả: Sau 15 ngày điều trị, nhóm NC có kết quả điều trị chung đạt mức tốt chiếm 80%. Nhóm NC cải thiện mức độ đau, chảy máu, rỉ ướt và sưng nề vết thương tốt hơn, có ý nghĩa thống kê so với nhóm ĐC với p<0,05.

Kết luận: Dung dịch ngâm trĩ NT1 kết hợp Y học hiện đại trên người bệnh sau phẫu thuật trĩ bằng phương pháp Milligan Morgan có hiệu quả tốt và an toàn.

Đánh giá tác dụng bài thuốc Địa hoàng hoàn kết hợp điện châm điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống

2026-03-11T08:12:19+00:00

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả và tác dụng không mong muốn của bài thuốc Địa hoàng hoàn kết hợp điện châm trong điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống, đồng thời mô tả mối liên quan giữa một số yếu tố với kết quả điều trị.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng có đối chứng được tiến hành trên 60 bệnh nhân trên 38 tuổi được chẩn đoán đau thắt lưng do thoái hóa cột sống, thuộc thể can thận hư hiệp phong hàn thấp theo y học cổ truyền, điều trị tại Bệnh viện Y Dược cổ truyền Thanh Hóa từ tháng 3/2025 đến tháng 10/2025. Nhóm nghiên cứu được điều trị bằng Địa hoàng hoàn kết hợp điện châm, trong khi nhóm đối chứng được điều trị bằng Độc hoạt tang ký sinh thang kết hợp điện châm.

Kết quả: Sau 20 ngày điều trị, 86,7% bệnh nhân đạt kết quả tốt, 10% đạt khá, 3,3% đạt trung bình, không có trường hợp kém. Không ghi nhận tác dụng không mong muốn nào. Kết quả điều trị có mối liên quan với tuổi và thời gian mắc bệnh.

Kết luận: Bài thuốc Địa hoàng hoàn kết hợp điện châm cho thấy hiệu quả và độ an toàn cao trong điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống.

Thực trạng mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lai Châu năm 2023 và 2024

2026-03-11T08:12:39+00:00

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm và cơ cấu mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lai Châu trong giai đoạn 2023 – 2024.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, sử dụng toàn bộ hồ sơ khám và điều trị từ 1/1/2023 đến 31/12/2024. Hồ sơ đầy đủ thông tin nhân khẩu, mã ICD-10 và mã chứng hậu y học cổ truyền được trích xuất từ hệ thống phần mềm quản lý bệnh viện.

Kết quả: Nhóm tuổi 40 – 49 chiếm tỷ lệ cao nhất (23,5% – 28%), tiếp theo là 30 – 39 tuổi (20,8% – 24,1%), với tuổi trung bình 48,5 – 51,2. Phụ nữ chiếm ưu thế ở ngoại trú (55,4% – 62,3%). Nhóm hưu trí (22,1% – 29,2%) và công nhân (22,7% – 27,4%) chiếm tỷ lệ cao, nông dân chiếm 19,3% – 23,3%, còn các nhóm khác dưới 10%. Theo mô hình bệnh tật ICD-10, các bệnh về cơ xương và mô liên kết (M00–M99) chiếm tỷ lệ cao nhất (2023: 52,4% – 63,1%; 2024: 55,8% – 56,9%), tiếp theo là các triệu chứng và dấu hiệu chưa xác định (R00–R99, 4,8% – 14,9%), bệnh hô hấp và tim mạch chiếm 5% – 13%. Về chứng hậu y học cổ truyền, Tọa cốt phong (27,5% – 41,6%) và Kiên tý (16,6% – 20,9%) chiếm ưu thế.

Kết luận: Bệnh nhân chủ yếu là trung niên và cao tuổi, mắc bệnh cơ xương khớp và mạn tính.

Đánh giá tác dụng của cao dán Hoạt lạc chỉ thống kết hợp xoa bóp bấm huyệt trong điều trị đau thần kinh tọa

2026-03-11T08:13:02+00:00

Mục tiêu: Đánh giá kết quả điều trị đau thần kinh tọa bằng cao dán Hoạt lạc chỉ thống kết hợp xoa bóp bấm huyệt.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng tiến cứu, so sánh trước sau có đối chứng được tiến hành trên 70 người bệnh đau thần kinh tọa do thoái hóa cột sống thắt lưng. Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Y Dược cổ truyền – Phục hồi chức năng tỉnh Cao Bằng. Thời gian từ tháng 4/2025 đến tháng 10/2025.

Kết quả: Sử dụng cao dán Hoạt lạc chỉ thống kết hợp xoa bóp bấm huyệt trong 21 ngày làm giảm 69,7% điểm đau theo thang điểm VAS, chỉ số Schober tăng 14,7%, chỉ số Lasègue tăng 35,5% so với thời điểm D₀. Kết quả điều trị chung tốt là 60%, khá là 37,1%, 2,9% ở mức trung bình.

Kết luận: Cao dán Hoạt lạc chỉ thống kết hợp xoa bóp bấm huyệt có tác dụng giảm đau, tăng tầm vận động, giảm chèn ép rễ thần kinh.

Mô hình bệnh tật bệnh nhân điều trị nội trú tại Bệnh viện Y Dược cổ truyền và Phục hồi chức năng tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2020-2024

2026-03-11T08:13:25+00:00

Mục tiêu: Xác định mô hình bệnh tật theo ICD-10 qua số bệnh nhân điều trị nội trú tại Bệnh viện Y dược cổ truyền và Phục hồi chức năng tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2020 – 2024.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả hồi cứu trên hồ sơ, báo cáo thống kê bệnh án bệnh nhân điều trị nội trú từng năm giai đoạn 2020 – 2024 tại Bệnh viện Y dược cổ truyền và Phục hồi chức năng tỉnh Phú Thọ.

Kết quả: Năm nhóm bệnh có tỷ lệ cao ở người bệnh điều trị nội trú là: Nhóm bệnh của hệ cơ xương khớp chiếm tỷ lệ cao nhất với 73,47%; Tiếp theo là bệnh của hệ thống thần kinh, chiếm 11,59%; Bệnh của tai và xương chũm chiếm 5,00%. Bệnh thuộc hệ tuần hoàn (3,35%), và hô hấp (1,98). Mười bệnh điều trị nội trú thường gặp nhất trong các năm ít biến động: Đau dây thần kinh tọa; đau vùng cổ gáy, đau lưng; viêm bao hoạt dịch co thắt khớp vai, liệt nửa người, rối loạn chức năng tiền đình, viêm khớp khác, thoái hóa khớp gối, liệt Bell, trĩ.

Kết luận: Mô hình bệnh tật điều trị tại bệnh tập trung vào các bệnh không lây nhiễm, mạn tính cần điều trị phục hồi chức năng và chăm sóc lâu dài.

Hiệu quả điều trị của điện châm kết hợp cứu trên bệnh nhân đau thắt lưng do thoái hóa cột sống

2026-03-11T08:13:50+00:00

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả điều trị của điện châm kết hợp cứu ngải trên bệnh nhân đau thắt lưng do thoái hóa cột sống.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng, so sánh trước và sau điều trị có đối chứng. 80 bệnh nhân đau thắt lưng do thoái hóa cột sống thể thận dương hư được phân ngẫu nhiên vào nhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng. Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Y dược cổ truyền và Phục hồi chức năng tỉnh Phú Thọ từ tháng 4 đến tháng 10 năm 2025.

Kết quả: Sau 21 ngày điều trị, ở nhóm nghiên cứu, điểm VAS giảm từ 4,76 điểm xuống 1,28 điểm, độ giãn cột sống thắt lưng từ 12,61 cm tăng lên 14,82 cm, tăng tầm vận động cột sống thắt lưng (cúi, ngửa, nghiêng, xoay), điểm chức năng sinh hoạt hàng ngày theo ODI giảm từ 10,08 điểm xuống 3,68 điểm, hiệu quả điều trị chung mức khá tốt đạt 90%, sự khác biệt giữa nhóm nghiên cứu và nhóm chứng có ý nghĩa thống kê (p<0,05).

Kết luận: Điện châm kết hợp cứu ngải có hiệu quả tốt trong điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống, giúp giảm đau, tăng tầm vận động, cải thiện độ giãn cột sống thắt lưng và nâng cao chức năng sinh hoạt hàng ngày.

Tác dụng điều trị của điện châm kết hợp siêu âm trị liệu trên bệnh thoái hóa khớp gối có tràn dịch

2026-03-11T08:14:16+00:00

Mục tiêu: Đánh giá tác dụng điều trị của phương pháp điện châm kết hợp siêu âm trị liệu điều trị tràn dịch khớp gối do thoái hóa khớp thể thận hư kết hợp phong hàn thấp.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng mở, so sánh trước và sau điều trị, có đối chứng. 60 bệnh nhân được chẩn đoán thoái hóa khớp gối có tràn dịch, chia làm 2 nhóm: Nhóm nghiên cứu điều trị bằng điện châm, siêu âm trị liệu kết hợp Flexsa, nhóm đối chứng điều trị bằng siêu âm điều trị kết hợp Flexsa.

Kết quả: Sau 14 ngày điều trị, nhóm nghiên cứu có 80% đau nhẹ theo điểm VAS, tối hơn nhóm chứng với p<0,05; điểm Lequesne giảm từ 10,8±1,5 xuống 6,2±1,2 điểm, tốt hơn nhóm chứng với p<0,01; tầm vận động khớp gối tăng từ 98,4° lên 122,7° , tốt hơn nhóm chứng với p<0,01; chu vi khớp gối giảm từ 41,6 cm xuống còn 38,2 cm, tốt hơn nhóm chứng với p<0,01

Kết luận: Điện châm kết hợp siêu âm trị liệu và Flexsa có tác dụng giảm đau, cải thiện chức năng vận động, cải thiện tầm vận động khớp và giảm sưng khớp trên người bệnh thoái hóa khớp gối có tràn dịch.

Đánh giá kết quả điều trị bong gân cổ chân bằng phương pháp kết hợp điện châm và sóng xung kích

2026-03-11T08:14:41+00:00

tiêu: Đánh giá hiệu quả điều trị bong gân cổ chân bằng điện châm kết hợp sóng xung kích (ESWT).

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng tiến cứu, phân tầng theo giới, phân bổ ngẫu nhiên theo cặp trên 60 bệnh nhân bong gân cổ chân độ I – II, chia thành nhóm can thiệp (điện châm 10 ngày + ESWT tại D0, D5, D10 + RICE) và nhóm đối chứng (RICE). Các chỉ số đánh giá gồm VAS, biên độ vận động cổ chân (ROM) và thang điểm MAQ tại D0, D5, D10. Dữ liệu được phân tích bằng các kiểm định thích hợp, p<0,05 được xem là có ý nghĩa thống kê.

Kết quả: Cả hai nhóm đều giảm đau theo thời gian; nhóm can thiệp giảm đau nhanh hơn có ý nghĩa tại D5 (p<0,05), nhưng tương đương nhóm đối chứng tại D10. ROM gấp mu và gấp lòng cải thiện rõ hơn ở nhóm can thiệp tại cả D5 và D10 (p<0,05). Điểm MAQ tăng đáng kể ở cả hai nhóm, trong đó nhóm can thiệp có mức cải thiện cao hơn; tỉ lệ kết quả tốt đạt 63,3% so với 16,7% ở nhóm đối chứng (p<0,01).

Kết luận: Điện châm kết hợp ESWT giúp cải thiện đau, biên độ vận động và khả năng sinh hoạt tốt hơn so với điều trị RICE đơn thuần, đặc biệt trong giai đoạn hồi phục sớm.

Thực trạng mô hình bệnh tật và hoạt động khám chữa bệnh tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh giai đoạn 2023-2025

2026-03-11T08:15:04+00:00

Mục tiêu: Khảo sát mô hình bệnh tật và thực trạng khám và điều trị tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh giai đoạn 2023 - 2025.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, hồi cứu trên hồ sơ bệnh án điều trị tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh từ 01/07/2023 đến 30/09/2025.

Kết quả: Nhóm bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất là bệnh của hệ cơ xương khớp và mô liên kết, với 4,579 trường hợp (38,62%), đứng đầu trong cả ba năm (từ 36,07% đến 40,70%), Tiếp theo là chương bệnh của hệ nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa, chiếm 12,14%, và chương bệnh của hệ thần kinh chiếm 9,66%. Phương pháp điều trị chủ yếu là kết hợp y học hiện đại và y học cổ truyền chiếm khoảng 70%. Đa số bệnh nhân có kết quả điều trị tốt, trong đó nhóm đỡ bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất, dao động từ 78,11% đến 89,99%.

Kết luận: Mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh phù hợp, đa dạng và đáp ứng xu thế bệnh tật của bệnh viện đa khoa kết hợp Y học hiện đại và Y học cổ truyền. Chủ yếu khám và điều trị bệnh lý mạn tính. Phương pháp điều trị chủ yếu là kết hợp Y học cổ truyền và Y học hiện đại.

Clinical characteristics and imaging diagnosis of patients with cerebrovascular accidents treated as inpatients at Tue Tinh Hospital, 2021–2023

2026-03-11T08:15:31+00:00

Objectives: To describe the clinical characteristics and imaging diagnostic features of inpatients with cerebrovascular accidents at Tue Tinh Hospital during the period 2021–2023.

Subjects and methods: A retrospective cross-sectional descriptive study was conducted on 101 medical records of patients diagnosed with cerebrovascular accidents and treated at Tue Tinh Hospital between January 2021 and December 2023.

Results: The majority of patients were in the post-stroke sequelae stage (75.2%). The mean age was 66.51 ± 9.9 years, with a male-to-female ratio of 1.54. Hypertension was the most common comorbidity (79.2%). The most frequent clinical manifestation was hemiplegia or partial paralysis (89.1%). From the Traditional Medicine (TM) perspective, the most notable tongue feature was deviation (17.65%), while the predominant pulse patterns were deep (55.4%) and wiry (29.7%). TM syndrome differentiation was mainly characterized by the “Interior–Deficiency–Heat” pattern, with liver–kidney yin deficiency as the principal subtype. Neuroimaging findings (CT/MRI) showed cerebral infarction in 57.5% of cases, with multifocal lesions (65%), predominance in the left cerebral hemisphere (53.3%), and lesion size primarily <15 mm (52.5%).

Conclusions: Most patients were male and older than 65 years. Hemiplegia was the most common clinical presentation. TM characteristics were marked by tongue deviation and deep–wiry pulse, with liver–kidney yin deficiency as the predominant syndrome pattern. Imaging findings indicated that cerebral infarction, typically presenting as small (<15 mm),