Phương pháp định tính, định lượng dược liệu Mạch môn (Ophiopogon japonicus (L.F.) Ker-gawl) trồng ở Việt Nam
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Xây dựng phương pháp định tính bằng sắc ký bản mỏng (TLC) và định lượng bằng đo quang (UV-Vis) cho dược liệu Mạch môn.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 10 mẫu rễ củ mạch môn được thu thập ở nhiều nơi khác nhau. Áp dụng các phương pháp TLC, HPLC-ELSD để định tính xác định sự có mặt của Ophiopogonin D, Ruscogenin và phương pháp UV-Vis để định lượng saponin tổng số tính theo Ruscogenin.
Kết quả: Nhiều mẫu không có sự xuất hiện của Ophiopogonin D trên sắc ký bản mỏng TLC cũng như sắc ký đồ HPLC-ELSD. Trong khi đó tất cả các mẫu sau khi thủy phân đều xuất hiện pic trùng với pic của chất chuẩn Ruscogenin. Định lượng theo phương pháp UV-Vis cho hàm lượng saponin tổng số nằm trong khoảng 0,51-2,19% tính theo Ruscogenin.
Kết luận: Phương pháp định tính bằng TLC so sánh mẫu sau thủy phân trong môi trường acid với Ruscogenin và phương pháp định lượng saponin tổng số tính theo Ruscogenin bằng UV-Vis đơn giản, chi phí thấp, nhanh chóng phù hợp để đánh giá chất lượng Mạch môn.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Từ khoá: Mạch môn, TLC, UV-Vis, Ruscogenin, Ophiopogonin D.
Tài liệu tham khảo
2. Min-Hui Chen, Xiao-Jia Chen, Mei Wang, Li-Gen Lin, Yi-Tao Wang. Ophiopogon japonicus-A phytochemical, ethnomedicinal and pharmacological review. Journal of Ethnopharmacol, 2016, 181, pp.193-213.
3. Qiao Liu, Jin-Jian Lu, Hui-Jie Hong, Qi Yang, Yitao Wang, Xiao-Jia Chen. Ophiopogon japonicus and its active compounds: A review of potential anticancer effects and underlying mechanisms. Phytomedicine, 2023, 113, 154718-154730.
4. Yanan Li, Pingping Dong, Zhanpeng Shang, Long Dai, Shaoping Wang and Jiayu Zhang. Unveiling the Chemical Composition of Sulfur-Fumigated Herbs: A Triple Synthesis Approach Using UHPLC-LTQ-Orbitrap MS—A Case Study on Steroidal Saponins in Ophiopogonis Radix. Molecules, 2024, 29, pp.702-738.
5. Xian-En Li, Yu-Xia Wang, Peng Sun, and Deng-Qun Liao. Determination of Saponin Content in Hang Maidong and Chuan Maidong via HPLC-ELSD Analysis. Journal of Analytical Methods in Chemistry, 2016, pp.1-5.
6. Mengxia Tan, Jiali Chen, Chengcheng Wang, Lisi Zou, Shuyu Chen, Jingjing Shi, Yuqi Mei, Lifang Wei and Xunhong Liu. Quality Evaluation of Ophiopogonis Radix from Two Different Producing Areas. Molecules, 2019, 24, pp.3220-3233.
7. Peng Sun, Juhua Tong, and Xianen Li. Evaluation of the Effects of Paclobutrazol and Cultivation Years on Saponins in Ophiopogon japonicus Using UPLC-ELSD. International Journal of Analytical Chemistry, 2020, pp.1-8.
8. Min-Hui Chen, Fong Leong, Si-Jia Gao, Xin Chen, Jin-Jian Lu, Li-Gen Lin, Yitao Wang and Xiao-Jia Chen. Comparison of Ophiopogon japonicus and Liriope spicata var. prolifera from Different Origins Based on Multi-Component Quantification and Anticancer Activity. Molecules, 2023, 28, pp.1045-1059.
9. Chun-Hua Liu, Ming Li, Ya-Qian Feng, Yuan-Jia Hu, Bo-Yang Yu, Jin Qi. Determination of Ruscogenin in Ophiopogonis Radix by High-performance Liquid Chromatography-evaporative Light Scattering Detector Coupled with Hierarchical Clustering Analysis. Pharmacognosy Magazine, 2016, pp.13-20.
10. Feiyi Lei, Michael Heinrich, Eike Reich, Caroline Weckerle. Quality variation of maidong (Ophiopogon japonicus and Liriope spicata) – A HPTLC-based approach, Journal of harmaceutical and Biomedical analysis, 2024, 241, pp. 115990-115997.
11. Bộ Y tế-Hội đồng Dược điển. Dược điển Việt Nam V, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, 2017, tr.1241-1242.
12. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the people’s republic of China, China Medical Science Press, 2020, tr.329-330.
13. Department of Health, Hong Kong special administrative region, The people’s republic of China. Hong Kong Chinese Materia Medica Standards, Chinese Medicine Regulatory Office, 2010, quyển 3, tr.167-176.
14. Nguyen Dinh Chung, Nguyen Phuong Thao, Ha Manh Tuan, Nguyen Van Thanh, Nguyen Hai Dang, Nguyen Thi Mai Huong and Nguyen Tien Dat. New Steroidal Glycoside and Flavonoid Constituents from Ophiopogon japonicus. Natural product communication, 2017, 12(6), pp.905-906.
15. AOAC International. AOAC guidelines for single laboratory validation of chemical method for dietary supplements and botanicals, 2012.