Đánh giá kết quả điều trị bong gân cổ chân bằng phương pháp kết hợp điện châm và sóng xung kích

Ngô Trí Tuệ1,, Phạm Thái Hưng1, Dương Minh Sơn1
1 Học viện Y-Dược học cổ truyền Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

tiêu: Đánh giá hiệu quả điều trị bong gân cổ chân bằng điện châm kết hợp sóng xung kích (ESWT).


Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng tiến cứu, phân tầng theo giới, phân bổ ngẫu nhiên theo cặp trên 60 bệnh nhân bong gân cổ chân độ I II, chia thành nhóm can thiệp (điện châm 10 ngày + ESWT tại D0, D5, D10 + RICE) và nhóm đối chứng (RICE). Các chỉ số đánh giá gồm VAS, biên độ vận động cổ chân (ROM) và thang điểm MAQ tại D0, D5, D10. Dữ liệu được phân tích bằng các kiểm định thích hợp, p<0,05 được xem là có ý nghĩa thống kê.


Kết quả: Cả hai nhóm đều giảm đau theo thời gian; nhóm can thiệp giảm đau nhanh hơn có ý nghĩa tại D5 (p<0,05), nhưng tương đương nhóm đối chứng tại D10. ROM gấp mu và gấp lòng cải thiện rõ hơn ở nhóm can thiệp tại cả D5 và D10 (p<0,05). Điểm MAQ tăng đáng kể ở cả hai nhóm, trong đó nhóm can thiệp có mức cải thiện cao hơn; tỉ lệ kết quả tốt đạt 63,3% so với 16,7% ở nhóm đối chứng (p<0,01).


Kết luận: Điện châm kết hợp ESWT giúp cải thiện đau, biên độ vận động và khả năng sinh hoạt tốt hơn so với điều trị RICE đơn thuần, đặc biệt trong giai đoạn hồi phục sớm.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Brison RJ, Day AG, Pelland L, et al. Effect of early supervised physiotherapy on recovery from acute ankle sprain: Randomised controlled trial. BMJ, 2016, i5650.
2. Al Bimani SA, Gates LS, Warner M, Ewings S, Crouch R, Bowen C. Characteristics of patients with ankle sprain presenting to an emergency department in the south of England (UK): A seven-month review. Int Emerg Nurs, 2018, 41, pp.38–44.
3. Waterman BR, Owens BD, Davey S, Zacchilli MA, Belmont PJ. The Epidemiology of Ankle Sprains in the United States. J Bone Jt Surg, 2010, 92(13), pp.2279–84.
4. Heitz NA, Eisenman PA, Beck CL, Walker JA. Hormonal changes throughout the menstrual cycle and increased anterior cruciate ligament laxity in females. J Athl Train, 1999, 34(2), pp.144–9.
5. Bleakley CM, McDonough SM, MacAuley DC, Bjordal J. Cryotherapy for acute ankle sprains: a randomised controlled study of two different icing protocols. Br J Sports Med, 2006, 40(8), pp.700–5, discussion 705.
6. Wu, Z. S. Bloodletting therapy for the acute ankle sprain: clinical research and clinical evaluation [刺络放⾎治疗急性踝关节扭伤的临床研究及疗效评价], Master’s Thesis, Beijing University of Chinese Medicine, Beijing, China, 2007.
7. Chen, B., Wang, X., Gao, N-Y., Lin, X., Chen, Y-C., Li, L-H., et al. Clinical observation on Tuina manipulation for ankle sprain in Wushu athletes [推拿⼿法治疗武术运动员踝关节扭挫伤临床疗效观察]. Shanghai J Tradit Chin Med, 2012, 46(8), pp.56–8.
8. American Academy of Orthopaedic Surgeons. Sprained ankle. OrthoInfo. Available as: https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/sprained-ankle, accessed October 29th, 2025.
9. Zhang R, Lao L, Ren K, Berman BM. Mechanisms of Acupuncture–Electroacupuncture on Persistent Pain. Anesthesiology, 2014, 120(2), pp.482–503.
10. Chen T, Zhang WW, Chu YX, Wang YQ. Acupuncture for Pain Management: Molecular Mechanisms of Action. Am J Chin Med, 2020, 48(4), pp.793–811.
11. Liu S, Chen Q, Zhang Q, Tao K, Li C, Chang B, et al. Electroacupuncture combined with extracorporeal shock wave therapy improves pain symptoms and inflammatory factor levels in knee osteoarthritis patients. Heliyon, 2023, 9(10), e20771.