Nghiên cứu đặc điểm thực vật và định tính một số nhóm chất của loài Cỏ đuôi lươn (Desmodium rubrum (Lour.) DC.) thu hái tại xã Bất Bạt, Hà Nội

Trần Thị Thu Hiền, Phùng Thị Thanh Xuân, Lê Thị Kim Oanh, Đỗ Thị Thu Huyền, Trần Đức Nam, Nguyễn Kim Chi, Lê Thị Thảo, Nguyễn Quốc Huy

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Xây dựng dữ liệu đặc điểm hình thái, vi học và xác định thành phần hóa học của loài Cỏ đuôi lươn (Desmodium rubrum (Lour.) DC.) thu hái tại xã Bất Bạt, Hà Nội.


Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Loài Cỏ đuôi lươn thu hái tại xã Bất Bạt, Hà Nội được phân tích, mô tả các đặc điểm hình thái, vi phẫu, xác định đặc điểm bột dược liệu. Xác định tên khoa học bằng phương pháp so sánh hình thái; tiến hành định tính sơ bộ thành phần hóa học bằng các phản ứng hóa học đặc trưng và sắc ký lớp mỏng (TLC).


Kết quả: Đặc điểm thực vật của loài Cỏ đuôi lươn đã được mô tả, từ đó xác định tên khoa học của mẫu nghiên cứu là (Desmodium rubrum (Lour.) DC.). Phát hiện 11 nhóm hợp chất gồm: flavonoid, tanin, saponin, coumarin, glycosid tim, đường khử, chất béo, acid hữu cơ, carotenoid, sterol và polysaccharid. Hệ dung môi ethyl acetat: acid formic: H2O (8:1:1) thu kết quả tách tốt trên sắc ký lớp mỏng.


Kết luận: Các đặc điểm hình thái và vi phẫu của loài Cỏ đuôi lươn đã được mô tả và minh họa chi tiết bằng hình ảnh giúp nhận định loài; xác định được 11 nhóm hợp chất hữu cơ và định tính nhóm hợp chất polyphenol bằng sắc ký lớp mỏng.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Global Biodiversity Information Facility. Desmodium rubrum (Lour.) DC, Accessed December 25, 2025, Available from: https://www.gbif.org/species/2967071.
2. Flora of China. Desmodium rubrum, Accessed November 10, 2025, Available from: http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=242317603.
3. Ma X, Zheng C, Hu C, Rahman K, Qin L. The genus Desmodium (Fabaceae)-traditional uses in Chinese medicine, phytochemistry and pharmacology. J Ethnopharmacol, 2011, 138(2), pp.314-332. doi:10.1016/j.jep.2011.09.053.
4. Nguyễn Bá. Hình thái học Thực vật, Nhà Xuất bản giáo dục, 2010.
5. Trần Văn Ơn, Lê Đình Bích. Thực tập Thực vật và nhận biết cây thuốc, Trường Đại học Dược Hà Nội, 2010.
6. Vũ Đức Lợi, Lê Thị Thu Hường. Giáo trình Thực hành Thực vật - Dược liệu - Dược học cổ truyền, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia, 2017.
7. Phạm Thanh Kỳ. Dược liệu học, Tập 2, Nhà xuất bản Y học, 2007.
8. Ngô Vân Thu và Trần Hùng. Dược liệu học, Tập 1, Nhà xuất bản Y học, 2011.
9. Đoàn Cao Sơn và Trịnh Văn Lẩu. Nhận biết và xác định dấu vân tay sắc ký một số dược liệu thường dùng, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2016.